Πέμπτη 14 Αυγούστου 2025

   ΓΙΑ ΕΝΑ ΒΡΑΚΙ

Ο λοχίας Μάρκου μαζί με καμιά δεκαπενταριά φαντάρους οδηγούσε το μπουλούκι των αιχμαλώτων προς το κέντρο Διοίκησης. Είχε το νου του όλο καταπάνω τους, μην κανένας πολίτης από τους πολλούς που συνωστίζονταν παρακολουθώντας τη θλιβερή τους πορεία, προσπαθήσει να τους κακοποιήσει. Αρκετοί νοικοκυραίοι τις τελευταίες εκείνες ημέρες, απαυδισμένοι από το κακό, είχανε για τα καλά αγριέψει γυρεύοντας ευκαιρία να ανταποδώσουνε τα ίσα.  

Η σκληρή μάχη της Νάουσας  είχε μόλις τελειώσει και πεντακόσιοι σκοτωμένοι από τη μεριά του Εθνικού Στρατού γύρευαν επειγόντως μοιρολόγι και μνήμα. 

Τους αιχμαλώτους τους είχαν πιάσει σε μια παγάνα κοντά στο πυρπολημένο εργοστάσιο του Λαναρά. Mαχητές του Δημοκρατικού Στρατού οι πιότεροι, άντρες και γυναίκες ανάκατα, ανάμεσα τους πέντε έξη γαβριάδες στρατολογημένοι με τη βία μέσα από τη πόλη και κάτι πλιατσικολόγοι που τους είχαν τσιμπήσει  επ΄ αυτοφώρω με κουβέρτες υπό μάλης, σουφρωμένες  από τις αποθήκες του εργοστασίου.

Στο κέντρο Διοίκησης, χώρισαν τους άντρες από τις γυναίκες. Αυτές  ιδιαιτέρως έγιναν αντικείμενο έντονου χλευασμού από τους στρατιώτες που σουλάτσερναν στο προαύλιο, όχι τόσο για τη βρώμα που τις έδερνε όσο για τον ερωτισμό που άθελα τους σα κοριτσόπουλα στον ανθό της ηλικίας τους, απέπνεαν. 

Πώς αλλιώς δηλαδή να έβρισκε διέξοδο η πικρία που τους διακατείχε για το αξόδευτο σπέρμα που έκανε τα αρχίδια τους να πρήζονται; Το πόσους συναδέλφους είχε φάει κάθε μια από τις συντρόφισσες αυτές, ούτε που πέρναγε από το γαυριασμένο μυαλό τους.

Τις κατεύθυναν με σπρωξιές κι αγκωνιές στα λουτρά. Τους έδωκαν σαπούνι, πετσέτες καθαρές. Τις άφησαν λεύτερες να πλυθούν, να βγάλουν τη κασίδα από πάνω τους, να αναδυθεί ο άνθρωπος από τα αγριεμένα τους πρόσωπα. Μια ντάνα με καθαρά στρατιωτικά ρούχα υψώθηκε στα υγρά τσιμέντα και τους δόθηκε διαταγή  να μη φορέσουν αντάρτικο τίποτα, ας ήταν και  βρακί.

<<Ντυθείτε ταχιά>> ουρλιάξανε, <<βγείτε στο προαύλιο και μπείτε σε μια σειρά.>> 

Άρχισαν μουδιασμένα εκείνες μία μία να ξεπροβάλλουν από τη χαμηλό πορτάκι και  να παρατάσσονται μέσα στο βαρύ, Μακεδονίτικο κρύο.

Μαζεύτηκε γύρω τους η στρατιωτική μαρίδα και πάλευε να ξεχωρίσει μέσα από κάνα ξεκούμπωτο πουκάμισο, άσπρη σάρκα.

Ο λοχίας παρακολουθούσε τις γυναίκες να τιτιβίζουν ξεθαρρεμένες, με μάτι θολωμένο από πόθο. Μήνες τώρα, είχε να πάει με γυναίκα, από το καιρό της Σαλονίκης  και βάλε αλλά τι έκαμε; Πόλεμος ήταν, σκληρός αδελφοκτόνος. Που πολυτέλειες για έρωτες και συνουσίες;

Ένας φαντάρος, Μάνθος με τ΄όνομα,  μαύρος σα κατράμι, με αδελφό πρώην ταγματασφαλίτη, μπήκε στα λουτρά φουριόζος και όταν ξαναβγήκε ανέμιζε καρφωμένη σε βίτσα, μια όλο τρύπες, λερή κυλόττα. 

Βάλθηκε τότε να στριφογυρνά γύρω από τις παρατεταγμένες γυναίκες και επιδεικνύοντας τους τη, κολλώντας τη σχεδόν στα ωχρά τους πρόσωπα, να κραυγάζει με κακία ανυπόφορη:

<< Πουτάνες, σιχαμένες. Ότι το βρακί σας τέτοια και η ψυχή σας.>> 

Αυτές ανταριάστηκαν. Μία ομορφούλα άρχισε μάλιστα να μυξοκλαίει. Την πήρε χαμπάρι εκείνος και συνέχισε απευθυνόμενος τώρα σε αυτή:

<< Κλαίς μωρή καργιόλα, πηδημένη. Και που να δεις πώς θα κάμεις σαν σε περάσουμε όλοι, ό ένας πίσω από τον άλλο;>>

Η υπομονή του λοχία Μάρκου πήρε να εξαντλείται. Με γρήγορες αποφασιστικές κινήσεις, πλησίασε τον ωρυόμενο στρατιώτη, του άρπαξε τη βίτσα από το χέρι   και αμίλητος  ξεκίνησε να τον μαστιγώνει με δαύτη σε όλο του το κορμί. Κανένας από τους παρευρισκόμενους δεν έκαμε προσπάθεια να επέμβει, να πει έστω κάτι υπέρ του. Κατά πάσα πιθανότητα το ευχαριστιόντουσαν, ότι είχαν φτάσει ως το μη παρέκει με τους τσαμπουκάδες  και τα καρφώματα του Μάνθου τόσους μήνες τώρα. 

Κάποια στιγμή  η βίτσα έγινε δύο κομμάτια πάνω στη ράχη του. Ο λοχίας ιδρωμένος τον ξαπόστειλε με μια κλωτσιά στα πισινά. Εξαφανίστηκε  ίδια δαρμένο σκυλί, απειλώντας θεούς και δαίμονες πως είχε γνωριμίες αυτός βαρβάτες και πως δεν θα  άφηνε μια τέτοια πρόκληση αναπάντητη, ο κόσμος να χάλαγε.


Ο συνταγματάρχης Ιωάννου ένας ώριμος άνδρας με αδρά χαρακτηριστικά, ήρωας της Αλβανίας, παρακολουθούσε την όλη σκηνή από το ανοιχτό παράθυρο του Διοικητηρίου καπνίζοντας αρειμανίως. Δεν μπορούσε να πάρει μιαν οριστική απόφαση, αν και κατά πόσο  το θέαμα όπου είχε μόλις παρακολουθήσει του είχε αρέσει ή όχι. Έκλεισε το παράθυρο και προσπάθησε μισογελώντας να ξεχάσει το γεγονός.


Το σχέδιο <<Πυρσός>> περιελάμβανε έξη μεραρχίες, ένα ελαφρύ σύνταγμα πεζικού, έξη τάγματα εθνοφρουρών, τέσσερα συντάγματα πεδινού πυροβολικού, τρείς μοίρες μέσου και τρείς ορεινού πυροβολικού, δύο συντάγματα αναγνωρίσεως μια ίλη αρμάτων καθώς και 87 αεροπλάνα. Σύνολο 60.000 άνδρες.

Προβλεπόταν επίσης με απόρρητη διαταγή, η προμήθεια πέντε χιλιάδων φέρετρων τα οποία στοιβαγμένα σε μια μυστική αποθήκη του Στρατού στην Αριδαία θα περίμεναν τους  νεκρούς της Κυκλώπειας μάχης που θα δινόταν το καλοκαίρι του 49 στα βουνά του Γράμμου και του Βιτσίου.

Ένα από δαύτα, με  σανίδες όλο ρόζους στο χρώμα της τέφρας, καταπλακωμένο από δεκάδες άλλα, είχε σαν μοναδική του αποστολή να κλείσει μέσα του τη σορό του λοχία Μάρκου που θα έπεφτε από τη πρώτη κι όλας φάση του σχεδίου, στο Βορειοανατολικό τμήμα του βουνού  από φίλια πυρά καθώς θα διαδιδόταν  αργότερα.


Μια νύχτα χλιαρή προς τα τέλη Απριλίου, εξήντα πάνω κάτω χρόνια αργότερα, ο ιερέας του χωριού Αρραβωνίτσα της Αχαΐας, δεν μπορούσε να κλείσει μάτι. Στριφογύρναγε πάνω στο στρώμα, αφήνοντας κοφτούς αναστεναγμούς να εκτοξεύονται κατά ριπάς από το ξεραμένο του στόμα. Η παπαδιά στο πλάι του πήρε να τον γκρινιάζει: 

<< Αίντε παπά μου, κάμε νισάφι να κοιμηθούμε κομμάτι. Τι βολοδέρνεις έτσι δα σα δαιμονισμένος;>>

<< Δεν ήθελα να σε ταράξω παπαδιά. Απλά δεν μου κολλάει ύπνος… >>, τη καθησύχασε αυτός και σφάλισε τα μάτια του υπάκουα, πασχίζοντας να μην τη ματαενοχλήσει, μήτε και με την ανάσα του ακόμη.

Η μορφή του γερο- Μάνθου, ενός καλοκάγαθου χριστιανού, με μόνιμο στασίδι στην εκκλησιά όπου ιερουργούσε, δεν έλεγε να φύγει από το μυαλό του, να τον αφήσει να ησυχάσει. Και πιότερο, εκείνα τα λόγια τα φρικτά που ξεστόμισε κατά τη διάρκεια της εξομολόγησης, λίγο πριν παραδώσει το πνεύμα:

<< Όπως στα ιστορώ δέσποτα μου. Για ένα τρύπιο βρακί. Σκότωσα άνθρωπο για ένα τρύπιο, αντάρτικο βρακί.>> 


    Η ΜΑΧΗ

Αρχές δεκαετίας του 70 φέρνει ο πατέρας σπίτι τη θρυλική URANIA που τώρα αναπαύεται στο υπόγειο. Εν μία νυχτί τα δεδομένα του  οικογενειακού μας βίου αλλάζουν άρδην. Εκεί που φυτοζωούσαμε μονόχνοτοι ως χανσενικοί και δεν σεργιάνιζε στο σπίτι μας μήτε θηλυκό κουνούπι, ξαφνικά το σαλόνι μας πήρε μια μορφή Ομονοίας σε ώρα αιχμής με κόσμο να μπαίνει και να βγαίνει ανεξέλεγκτα. Πολλές φορές δεν τους ξέραμε τους ανθρώπους ούτε κατ΄όψιν. Οικογενειακοί φίλοι για χρόνια  εξαφανισμένοι έκαναν θριαμβευτική επανείσοδο στη σκηνή, αφήνοντας μας έκπληκτους. Συγγενείς που μας είχαν σύρει στα δικαστήρια για ένα μέτρο γης δίδοντας τόπο στην οργή  έσκαγαν μύτη και συμπεριφέρονταν λες και δεν έτρεχε κάστανο. Μέχρι και άνθρωποι πεθαμένοι κατά την ομολογία πάντα της μάνας μου,-το γράφω και μου σηκώνεται η τρίχα-, επανήλθαν στη ζωή μόνο και μόνο για να  έχουν την αμφίβολη απόλαυση  να περάσουν λίγες στιγμές χαλάρωσης που αφειδώς τους προσέφερε ο πατέρας μου με αυτή του την απρόσμενη αγορά.

Είχε περάσει ανεπιστρεπτί η εποχή κατά την οποία εγώ και ο αδελφός μου καθισμένοι ανακούρκουδα μπροστά στον φούρνο, με το λαμπάκι του θαλάμου ψήσεως αναμμένο, παρακολουθούσαμε το κυριακάτικο κοτόπουλο να φέρνει βόλτες στη  σούβλα του με μίαν εμμονή ηδονοβλεψία με τα σάλια μας να σταλάζουν στο βρώμικο πάτωμα της κουζίνας. Αυτή υπήρξε η πρώτη μας μικρό οθόνη.

Τώρα όμως διαθέταμε τηλεόραση. Όλη δικιά μας, ολόφεγγη και δεν ήμασταν πλέον αναγκασμένοι να στριμωχνόμαστε με παιδεραστές και συνταξιούχους στα πράσινα παγκάκια που χε τοποθετήσει ο Δήμος στο έμπα της μικρής πλατείας με τις γύψινες πάπιες. Ούτε πάλι είχαμε την αγωνία  του δημοτικού υπάλληλου κάθε απόγεμα, που επιφορτισμένος με το βαρύ καθήκον να ανοίγει και να κλείνει τη σιδεριά του κλωβού της τηλεόρασης, έκανε το καμπόσο στο κοσμάκη, λες και κρατούσε Άγιος Πέτρος δεύτερος, τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών.

Εμείς ορίζαμε τη ροή των εικόνων.

Τότε αγάπησα τη <<Μάχη>>. Όχι δεν ήταν η <<Μάχη>> καμιά μεγαλοκοπέλα απ΄αυτές που τη έπεφταν άγρια σε αγοράκια. Αυτή η <<Μάχη>> ήταν πολεμική σειρά με τον Λοχία Σώντερς σε διάφορες πολεμικές περιπέτειες. Ταυτίστηκα μαζί του. Τον ρόλο έπαιζε ο Βίκ Μόροου ο άτυχος καρατερίστας που χρόνια αργότερα θα αποκεφαλιζόταν από τον έλικα ενός ελικοπτέρου.

Μαζί του είχα καταστεί και εγώ ένας θαρραλέος πολεμιστής στα πεδία μαχών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αποφασισμένος να χύσω το αίμα μου εναντίον των Γερμανών δεν υπολόγιζα ούτε κόπους, ούτε τρόμους προκειμένου να ανταπεξέρχομαι στις προκλήσεις που κάθε νέο επεισόδιο έθετε.

Τα χρόνια πέρασαν. Μια σένια Grunding με θηλές αφής για αλλαγή καναλιών αντικατέστησε την αρχαία Urania και το μικρό παλικαράκι που φαντασιωνόταν τις νύχτες λίγο πριν κοιμηθεί σκληρές μάχες και ποταμούς αιμάτων κοτζάμ άνδρας πια, καβάλησε το τρένο για τη μονάδα του κάπου στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα.


  Η ΠΕΖΟΥΡΑ

Ο μεγάλος πατριωτικός πόλεμος είχε  φτάσει επιτέλους στο τέρμα του. Ο κόσμος αφηνιασμένος από  χαρά, μαζεύτηκε λεφούσι στις πλατιές λεωφόρους που οδηγούσαν στο κέντρο της πόλης, αναμένοντας την έλευση των νικηφόρων στρατευμάτων.

Και να, στο βάθος του ορίζοντα, μέσα στη αγλαϊσμένη ατμόσφαιρα του πρωινού, φανήκαν οι ταγοί καβάλα σε άτια χρυσοστόλιστα με τα  παράσημα τους, να στραφταλίζουν στο δυνατό φώς του ήλιου. Ο κοσμάκης ενθουσιασμένος κραύγαζε «ουρά» και «ζήτω» και βάλθηκε να τους χειροκροτεί μανιωδώς. Οι γέροι πετούσαν ψηλά τα καπέλα τους ενώ κορασιές σα τα κρύα νερά, τους έραιναν  φρεσκοκομμένα από τους γύρω αγρούς άνθια, με μιαν ερωτική ζέση που άναβε πυρκαγιές.

Πιο πίσω ακολουθούσαν  οι επίλεκτοι της πρώτης γραμμής, ανεβασμένοι σε γιγαντόσωμα μουλάρια. Καλοβαλμένοι και με ύφος αγέρωχο, κέρδισαν και ελόγου τους το χειροκρότημα. Κάπως πιο χλιαρό βέβαια, αλλά ποιος έδινε σημασία τέτοιες ώρες σε λαϊκές μικρότητες;

Μα όταν σκάσανε μύτη κάτι ταλαίπωροι στρατιώτες με σκισμένα από τις κακουχίες αμπέχονα, θρονιασμένοι στη ράχη καχεκτικών γαιδάρων, ένας αχός απλώθηκε δυσοίωνος πάνω από τη παρέλαση. Βουβαμένο το πλήθος παρακολουθούσε και δεν πίστευε στα μάτια του. Κάποιοι που τόλμησαν κάτι δειλά χειροκροτήματα,  νοιώθοντας την εναντίωση  του πλήθους και κάνοντας πιο ψύχραιμες σκέψεις,  έκρυψαν τα χέρια στις τσέπες σαν να είχε βάλει ξαφνικά κρύο.

Αμέσως πιο πίσω, έκαμαν την εμφάνιση τους τα φανταράκια τα καυμένα, κουρελιάρικα και λερά που μη έχοντας κάτι τις να καβαλήσουν είχαν περάσει κάτω από τα  ποδάρια τους, μακριές καλαμίδες, τις οποίες ομολογουμένως και ίππευαν  με χάρη περισσή. Ο λαουτζίκος πήρε να τους γιουχαΐζει και να τούς προγκάει στα ανοιχτά. Κέρματα και μισοφαγωμένα μήλα εκσφενδονίστηκαν εναντίον τους με μανία.

Και μέσα στη  παραζάλη της καταφρόνιας, ένας από τους καλαμοκαβαλημένους εκείνους, γύρισε φάτσα φόρα προς το ωρυόμενο πλήθος και με πικρό χαμόγελο στο αχείλι, τους βροντοφώναξε:

«Και που να δείτε τη πεζούρα που έρχεται»


       Η Πείνα

Η Πείνα του Κνουτ Χάμψουν υπήρξε ένα βιβλίο που στιγμάτισε ανεπανόρθωτα τη παιδική μου ηλικία. Κυριολεκτώ. Έκτοτε, φέρω ως διάσημα επί του στήθους μου τα φονικά του βέλη που δεν κατάφεραν βέβαια να με αφανίσουν ολοκληρωτικά μα έδωσαν στους ψυχολόγους και τους ψυχιάτρους που με κουράρισαν,  υλικό άφθονο προς μελέτη.

Έστεκε ανέκαθεν σκονισμένο με το μαλακό του εξώφυλλο τσαλακωμένο άσχημα, σε κάποιο ράφι της βιβλιοθήκης του πατέρα μαζί με άλλα φθηνοβιβλία της εποχής, Τσβάιχ, Τσέχωβ, Ντοστογιέφσκυ.

Το γιατί απέκτησα αδυναμία για το συγκεκριμένο αυτό το βιβλίο δεν γνωρίζω, ούτε πότε και πώς το πρωτοπήρα στα χέρια μου. Αυτό που ανακαλώ  είναι η απίθανη εντύπωση που μου προκαλούσε κάθε νέα του ανάγνωση. Σε τι τενάγη δυστυχίας με πετούσε; Τι αλλόκοτα ένστικτα αυτοσυντήρησης αναδύονταν εντός μου και τα οποία ζητούσαν επειγόντως ικανοποίηση; Τι λίμα ήταν αυτή που μ΄έπιανε από την πρώτη κιόλας παράγραφο οδηγώντας με κατευθείαν στη ψωμιέρα και το ξύλινο ψυγείο του πάγου. Καταβρόχθιζα με βουλιμία ότι έβρισκα μπροστά μου. Ως κι ένα χαλασμένο αυγό που χε βράσει η μάνα μου με σκοπό να ταΐσει τη καρδερίνα κατανάλωσα κάποτε με αποτέλεσμα η πορδόλυσσα να με πάει κορδόνι ίσαμε την άλλη μέρα το μεσημέρι…

Ποτές μου δεν βαρέθηκα αυτό το βιβλίο. Αν και η μετάφραση από τότε κι όλας μου φαινόταν τρισάθλια εν τούτοις ο ψυχικός κόσμος του ήρωα προβαλλόταν μπροστά στα έκπληκτα μάτια μου με μιαν ενάργεια τόσο τρανταχτή που γινόμουν εγώ ο ήρωας, εγώ κι ο πεινασμένος. Η Υλαγιαλή με καταδίωκε σε κάθε μου βήμα. Είχε καταστεί επίσημη αγαπημένη. Σε κάθε κορίτσι που συμπαθούσα, αυτό το παράξενο και ποιητικό όνομα της προσέδιδα. Υλαγιαλή…

΄Ησαν και οι μνήμες της Κατοχής ακόμη νωπές. Παίζαμε κρυφτό στα καταφύγια. Άλλη δουλειά δεν κάναν οι δικοί μου παρά να αναθυμόνται τη πείνα του 41 και το πώς θαυματουργικώς επέζησαν από δαύτην. ΄Ετσι κι τολμούσες να εκστομίσεις, πώς δεν γουστάριζες το συγκεκριμένο φαί που σε σέρβιραν, άρχιζαν τον εξάψαλμο με τη πείνα και τα ρέστα φτάνοντας σε σε τέτοιο σημείο που να γλύφεις και το πιάτο από εκνευρισμό.

Μα ήταν γραφτό αυτό το εκνευριστικά επίμονο αίσθημα πείνας που μου προκαλούσε το συγκεκριμένο αυτό βιβλίο να υπερκεραστεί από ένα άλλο περιστατικό που μου συνέβηκε σαν ζούσα το πρώτο καλοκαίρι της εφηβείας μου.

Ιούλιος του 74. Ο μήνας είκοσι.  Απόβαση των Τούρκων στη Κύπρο. Πόλεμος γενικός. Ανακοινωθέντα νικών από ράδιο και τηλεόραση  κατά του προαιώνιου μας εχθρού. Παρά την εθνική ομοψυχία μια τρομάρα σέρνεται πάνω από τη πολιτεία σα φίδι κολοβό έτοιμο να δαγκώσει τη γάμπα του απρόσεχτου οδοιπόρου.

Με τη προτροπή της μητέρας πήραμε μπλε κόλλες και καλύψαμε τα παράθυρα. Ο πατέρας έφυγε να πάει να καταταχτεί οικιοθελώς προκαλώντας μας συναισθήματα επικείμενης απώλειας και τέλους εποχής. Ότι ξέραμε καλό ήταν να το ξεχάσουμε. Πάνε οι ειρηνικές εποχές. Από τουδε και στο εξής πόλεμος, θάνατος, βομβαρδισμοί.

Εγώ κι ο αδελφός μου είχαμε χεστεί κυριολεκτικά επάνω μας. Δεν ξέραμε πώς να αντιδράσουμε, πώς να πορευτούμε. Πράγματα πρωτόγνωρα ήταν αυτά για εμάς που αν και μεγάλα παιδιά πια μας κατατρόμαζαν μέχρι θανάτου.

Πήραμε τη μάνα μας αλλαμπρατσέτα και περπατήσαμε ως το σούπερ μάρκετ της εποχής στη πλατεία των Καλογήρων να ψωνίσουμε τα αναγκαία για τη κρίση, για το δύσκολο πρώτο καιρό μέχρι να ιδούμε τι θα καζαντίσουμε.

Πανικός. Μόνο αυτή η λέξη μπορεί να περιγράψει τους αλλόφρονες που ξεσήκωναν τα πάντα, ως και τις οδοντόπαστες. Ένα δυο πακέτα μακαρόνια καταφέραμε όλα κι όλα να αγοράσουμε και κινήσαμε για το φούρνο του ρέματος. Εκείνη τη στιγμή ξεφούρνιζε μια παρτίδα  καρβέλι. Έκαμε η μάνα μου το σταυρό της και περιμένοντας στη σειρά κατάφερε να μαζέψει τρία κιλά.

Γυρίσαμε σπίτι με τη βεβαιότητα πώς είχαμε γλυτώσει τη μαύρη πείνα που μας απειλούσε. Τρία κιλά ψωμί με το μπαγιάτικο τέσσερα θα φτιάχναμε και παξιμάδι βγάζοντας την καθώς υπολογίζαμε καμιά δεκαριά μέρες τουλάχιστον. Ύστερα θα βλέπαμε τι θα κάναμε. Ο Θεός μεγάλος. Δεν θα κρατούσε δα κι ο πόλεμος χρόνια. Θα τον σταματούσαν οι Αμερικάνοι έλεγε η μάνα μου.

Ήρθε μεσημέρι. Φάγαμε με όρεξη τη φασολάδα τρώγοντας κανα κιλό ψωμί ταυτόχρονα σε παπάρα.

Ήρθε το απόγευμα μα δεν ήρθε μόνο του. Μαζί του έφερε και τη μεγάλη πείνα. Κάτι μέσα μας εμένα και του αδελφού μου ξύπνησε  σαν αδηφάγο τέρας και ζητούσε στανικά γή και ύδωρ. Ούτε συννενοημένοι  να μασταν. Πήγαμε στη κουζίνα αρπάξαμε από μια φρατζόλα, βάλαμε μέσα φέτα μπόλικη και ανεβαίνοντας στη ταράτσα να μην μας δεί η μάνα μας τις καταβροχθίσαμε στο πύξ και λάξ.

Η πείνα μέσα μας δεν έλεγε να κοπάσει. Αν και δειπνήσαμε με το περίσσευμα από τη φασολάδα πήραμε παραμάσχαλα στο κρεβάτι από μια φρατζόλα ακόμα. Ως το πρωί ροκανίζαμε σαν τα ποντίκια.

Την άλλη μέρα η μάνα μου πήγε να κόψει δυό φέτες ψωμί να μας απλώσει τη μερέντα.

Ανοίγοντας τη ψωμιέρα δεν βρήκε στάλα ψωμί.

<< Κάποιος μας έκλεψε το ψωμί >> ξεφώνισε και κόντεψε να λιγοθυμίσει. Με τα χίλια ζόρια την συνεφέραμε.

Σαν της εξηγήσαμε τι μας είχε συμβεί γέλασε μανιασμένα για ώρα πολύ.

<< Που να σας είχα στη κατοχή. Θα μου πεθαίνατε από τη πρώτη μέρα>>, είπε και ετοιμάστηκε για το φούρνο που ευτυχώς για μας λειτουργούσε καθώς κάθε μέρα. Το ίδιο και τα μπακάλικα. Τίποτα λοιπόν δεν ήταν τελειωτικό. Θα τη γλυτώναμε τη πείνα. Υπήρχε πάντα ελπίδα… 


 ΙΔΟΥ Η ΡΟΔΟΣ ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ;

-Τι κωλοφαρδία, το σκατοφάνταρο, με γλωσσότρωγαν  οι συστρατιώτες μου σαν ήρθε η μετάταξη για Ρόδο.

-Στο Παράδεισο πας κουφαλίτσα… Το ξέρεις βρε χαμένε; Με τη θαλασσίτσα σου, τις Σουηδέζες σου, τον «Ήχο και Φως» σου, τις μάσες σου , τις ξάπλες σου , το πεταλουδικό σου και το κυριότερο, έξοδο χωρίς στολή.

Μπερεκέτια ρε σειρά, γαμώ το φελέκι μας μέσα. Εσύ ρε τυχεράκια στους «Τσαμπίκους»  καβάλλα στ΄άλογο  και μεις στη «Γκατζολία» κολλημένοι στα σκατόβουνα.

Με τέτοιες ευχές αρριβάρισα στο νησί των Ιπποτών μια βδομάδα αργότερα μεσούντος του Μαϊου, καλοκαίρι ήδη για εκείνα τα μέρη που  ο ραδιοφωνικός σταθμός Κύπρου, έπιανε καμπάνα δέκα στο δέκα του «Αμερικάνου».

Παρουσιάστηκα στη πρωϊνή αναφορά.

-Χωροφύλαξ Μπαλκαντζόπουλος Ελευθέριος, γραφεύς! Λαμβάνω την τιμή να αναφέρω ότι μετετέθην από 506 Τάγμα Πεζικού είς υμετέραν μονάδα. Διατάξτε!

Ο συνταγματάρχης, ένας ξερακιανός αλητόγατος  με το αποκαλυπτικότατο του χαρακτήρος του ονοματεπώνυμο Αδαμάντιος Πουλημένος, με βλεφάριασε εξεταστικά ώρα πολύ και με τη στριγκιά φωνή του με αρώτησε.

-Ξέρεις παιδί μου, πως λέγεται ο τόπος που μετετάγεις;

-Μάλιστα κύριε Διοικητά, βιάστηκα ο δόλιος... 

Ρόδος!

-Άρα, συνέχισε θα γνωρίζεις επίσης καλώς,  ότι σε αυτή τη νήσο, διαθέτουμε εξαιρετικές θάλασσες και γυναίκες πανέμορφες να τις πιείς στο ποτήρι από όποια μεριά της υφηλείου επιθυμείς;

Αρχίσαν πίσω μου κάτι πνιχτά γελάκια.

Για να καταλήξει ο αχρείος μ΄ένα δυσοίωνο σπασμό δίκην χαμογέλου στα κακοσχηματισμένα του χείλη:

-Έφερες μαζί σου προφυλακτικά και μαγιό;

Το χάχανο άρχισε να παίρνει τώρα  κάποιες άξιες λόγου διαστάσεις.

Ψέματα δεν μπορούσα να πω. 

Άλλωστε τι πιο φυσικό, ένας φαντάρος που έχει μετατεθεί στη Ρόδο, να κουβαλά στο σάκκο του ένα κυτίο STOP και ένα μπανιερό;

Με θάρρος ατένισα τον γαλονά και τόλμησα.

-Μάλιστα κύριε Διοικητά. Εχω προνοήσει…

Και τότε ξέσπασε τροπαιοφόρος, προς μεγίστην ηδονήν  των παρακολουθούντων την αναφορά.

-Ακούτε στρατιώται και φρίξατε! Άλλος ένα ηλίθιος, άλλος ένας βλαξ εξ Αθηνών,, που νόμισε ότι ήρθε στη Ρόδο για να κάνει τις διακοπές του; 

Κουρέα; ξελαρυγγιάστηκε, με την ψιλή! 

Και αποτέλειωσε την αναφορά σαν κατσαρίδα μέσα στη σκόνη του προαυλίου, μέσα σε  γενική ιλαρότητα.


Όλοι κουρεμένοι γουλί βγαίναμε οι εξοδούχοι. 

Η αλήθεια είναι ότι όσον αφορά τη θάλασσα, ποσώς την στερήθηκα. Που μ΄έχανες που μ΄εύρισκες; Παραλία και άγιος ο Θεός. 

Τις γυναίκες όμως;

Ιδού η μαρτυρία μου…

Οι Ροδίτες καμάκια πρώτα, μοναχοφάηδες και ιδιαίτερα μοχθηροί με τους ξένους και αλλότριους, έχοντας διαδόσει στις τουριστριούλες ότι αυτοί οι εν χρω  κεκαρμένοι που κυκλοφορούν τα βράδια δυάδες και τριάδες είναι βαρυποινίτες εγκληματίες, δεν μας  άφηναν και πολλά περιθώρια για ερωτικές περιπέτειες με τις γοργόνες του Βορρά.

Αποτέλεσμα; 

Ένα χρόνο στη Ρόδο, μηδέν αρτύθηκα. 

Κι από τότες, σαν ακούω την εμετική εν τη επαναλήψει παροιμία: «Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα», να την λένε άνθρωποι που προφανώς αγνοούν τα της νήσου, πικρές σκέψεις κατακλύζουν το μυαλό μου, και κάτι χαμηλά ανάμεσα στα σκέλια μου δένεται αξεδιάλυτα κόμπος.


 ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ

Και ξαφνικά ο κόσμος σταμάτησε να γυρίζει. Στο παραθυράκι του μπάνιου, έντεκα βράδυ Σαββάτου στήνω αυτί, μα δεν ακούγεται ψυχή. Όλα νεκροί, όλα πεθαμένα πάνω στην τράπεζα του μεγάλου Νεκροτόμου.

Γυρίζω στο κρεβάτι. Η τηλεόραση αυγάζει χωρίς φωνή. Αυτή κοιμάται ύπνο ανήσυχο, ροχαλίζοντας ελαφρά. Την σκεπάζω όπως, όπως και κατευθύνομαι προς το σαλόνι όπου έχω στήσει λημέρι με τα βιβλία μου στη παλιά πολυθρόνα.

Ανοίγω τον υπολογιστή και προσπαθώ να συνθέσω ένα ποίημα. Μάταιος κόπος. Δεν υφίσταται πια έμπνευση. Έχει σκοτωθεί μαζί με την πάλαι ποτέ καθημερινότητα. Τα πάντα υπακούουν πια σε νέους κανόνες. 

Αμείλικτους, αδήριτους, χωρίς διαφυγή.

Η μάσκα δυστυχώς δεν μου έχει βουλώσει μόνο το στόμα. Έχει στομώσει και κάθε φλόγα μέσα μου οδηγώντας με σε υπαρξιακό αδιέξοδο. Σβηστά τα πάντα και παντού στάχτες μιας ζωής που δύσκολα δείχνει να μπορέσει ν ΄ανάψει και πάλι.

Ο κύριος Περδίκης αντιλαμβάνεται τον κορονοϊό ως μία απλή γρίππη. Οι θάνατοι που μας ανεμίζουν κάθε μέρα διατείνεται,  δεν είναι παρά οι συνήθεις  της στατιστικής. Έχει στοιχεία λέει αυτός πώς πρόκειται για μια παγκόσμια συνωμοσία κατά της Ανθρωπότητας με σκοπό την καθυπόταξη σε παλαιούς μα αόρατους Αφέντες.

Είναι μια θεωρία και δαύτη αλλά εγώ προτιμώ την πεπατημένη. Το ξυράφι του Όκαμ με βοηθάει να ξυρίζομαι καλύτερα, βαθύτερα και το κυριότερο δίχως κοψίματα και αιμοραγγίες.

Οφείλω να πιστεύω τους επιστήμονες και τους ειδικούς, παρά τις όποιες επιφυλάξεις μου που δεν είναι και λίγες. Από τότε που είδα ιατρικό επισκέπτη να επισκέπτεται γιατρό δήθεν για ενημέρωση, κατάλαβα ότι η μίζα πάει σύννεφο.

Γνωρίζω πάλι καλά, ότι τη παρούσα κατάσταση την έχουν αντιμετωπίσει οι άνθρωποι χιλιάδες φορές κατά την διάρκεια της Ιστορίας τους, μόνο που αυτή τη φορά οι εύκολες και δαιδαλώδεις μετακινήσεις επιφέρουν και αστραπιαία μετάδοση της ασθένειας, κάνοντας τα πράγματα εξαιρετικά δύσκολα ως προς την αντιμετώπιση της.


 ΜΑΝΩΛΗΣ Ο ΑΤΖΑΜΗΣ

«Άσε Παλιόγιαννε σε μένα το κουμάντο», είπε ο πατέρας σαν ετέθη το ζήτημα της κηδείας. «Έχω δικό μου άνθρωπο, παλιό συνάδελφο στη Χωροφυλακή. Και τη δουλειά μας θα κάνουμε, και οικονομικά θα μας έρθει». 

Τώρα μιλούσε ο Αρβανίτης μέσα του, με την τσιγγουνιά να αναβλύζει από το στόμα, σχηματίζοντας πυκνόρευστους αφρούς στα τριών ημερών άσπρα του γένια.

Παλιός χωροφύλακας ο γέρος μου, συνταξιούχος πια,  δεν μπορούσε κανείς απ΄την οικογένεια εκτός από την μάνα, να τον κάμει ζάφτι. 

Και η μάνα εκείτετο νεκρή, σκεπασμένη μ΄ένα αμφιβόλου καθαριότητας σεντόνι, στο μείον ένα του «Ευαγγελισμού».

Έτσι τον άφησα να κάμει ότι του κατέβαζε η κούτρα.

Και αρριβάρισε η μέρα της κηδείας.

Και να ο γέρος μου συντροφιά με τον Μανώλη τον παλιό του συνάδελφο, να τα κουβεντιάζουν φιλικά, μπροστά στο νεκροθάλαμο καπνίζοντας ένα «Δήλος».

Πλησίασα…

«Να σου γνωρίσω τον Μανώλη, παλιό μου συνάδελφο»  μούγκρισε ο πατέρας.

Έκαμα τον έξυπνο.

«Παλιό σου συνάδελφο είπες πατέρα; Δηλαδή αν καταλαβαίνω καλά,  ή ο κύριος Μανώλης πριν γένει τελετάρχης υπήρξε χωροφύλακας,  ή έλόγου σου πριν γένεις χωροφύλακας υπήρξες τελετάρχης».

Έστρεψε τότε το ωχρό του μούτρο ο κυρ -Μανώλης  προς τον πατέρα  αντιλαμβανόμενος το δούλεμα και του πέταξε πικαρισμένος:

«Το ΄ξερα Απόστολε ότι είχες καταστεί πατήρ, αλλά δεν περίμενα  και τέτοια δα επιτυχία εκ μέρους σου;» για να με δείξει  με περιφρόνηση  πριν απομακρυνθεί έμπλεος ικανοποίησης από την εξυπνάδα που ΄χε μόλις  εκστομίσει.

Ο πατέρας ψύχραιμος και κομμάτι κεφάτος παρά την καταστροφή που τον είχε εύρει με τη μάνα, βάλθηκε να μου εξηγεί:

«Τον Μανώλη που λες, τον γνώρισα όταν υπηρετούσα Διοικητής στο σταθμό Χωροφυλακής που  βρισκόταν τότε, μπροστά απ΄το Ηρώον του Αγίου Δημητρίου. 

Χωροφυλακάκος τότε ο Μανωλάκης ήρθε από ένα χωριό  κοντά στο Ηράκλειο και τσιφ έπεσε πεσκέσι στα χέρια μου. Δεν έκαμε για σπουδαία πράγματα. Απ΄την αρχή το ΄νοιωσα κι  έτσι απεφάσισα να του δίνω δεύτερες αρμοδιότητες. Φρουρός στη πύλη φερειπείν, κανένα μπουγαδοκαυγά και πάει λέγοντας.

Τι τα θες όμως και τι τα γυρεύεις; Ο δόλιος από γκάφα σε γκάφα έπεφτε.

Μια φορά ένας σκύλος δάγκασε ένα παιδί κι αντίς να μου φέρει τον ιδιοκτήτη,  μου κουβάλησε τραβώντας  από το λουρί τον σκύλο για τα περαιτέρω.

Άλλη φορά πάλι, μου κοτσάρισε κατηγορούμενο ένα γύφτο που ΄χε ανέβει απάνω σε μια βερυκοκιά να κόψει λίγα άγγουρα για τα παιδάκια του. Σε μια σακκούλα μάλιστα, κρατούσε και τα πειστήρια του εγκλήματος και καμάρωνε  σα διάνος από πάνω για την φοβερή σύλληψη.

Την τελευταία φορά τα σκάτωσε ο μαύρος για τα καλά. Στη συνοικία «Τσουκάλι» στο Μπραχάμι, σ΄ένα χαμόσπιτο, απόθανε μια γριά δίχως συγγενήδες.

Άλλον εύκαιρο δεν είχα στο Σταθμό, αναγκάστηκα  έτσι να στείλω τον Μανώλη. 

Το και το τον ορμήνευσα:

«Κάτσε όλη τη νύχτα ξάγρυπνος στο σπίτι, μην κλέψουν τίποτα, και το πρωί σαν σηκώσουνε τη γριά, μαντάλωσε καλά  την πόρτα και φέρε το κλειδί στο Σταθμό…»

Πράγματι, τράβηξε ο Μανώλης και την άραξε έξω από την ξύλινη θύρα της γριάς. Κάποια στιγμή  κατά το σούρουπο, κατέφτασε μια ψυχοκόρη της εκλιπούσης και βολεύτηκε δίπλα στο κιβούρι να την ξενυχτίσει. Κατά τις τρεις τα ξημερώματα, μπάφιασε φαίνεται η λεγάμενη και κόβοντας λάσπη γύρισε στο κονάκι της να τον πάρει κομμάτι ως την ώρα της κηδείας.

Έτσι ξέμεινε η γριά μονάχη κι απόξω ο Μανώλης  απίκο.

Μέσα όμως ο δείλαιος δεν κόταγε. Φοβόταν βλέπεις τους αποθαμένους πολύ.

Τι να κάνει όμως, κάποια στιγμή εκ των πραγμάτων αναγκάστηκε να έμπει να κόψει κίνηση.

Μισοκλείνοντας από φόβο τα μάτια,  διέκρινε στη μικρή  σάλα τη γριά εκ του μακρόθεν μέσα στο φέρετρο της, να φωτίζεται αμυδρά απ΄ένα κερί που ΄χε στερεώσει όπως-όπως η ψυχοκόρη της στο πάνω μέρος της κάσας. Ευτυχώς που το πρόσωπο της ήταν καλυμένο μ΄ένα άσπρο μαντήλι, κι έτσι δεν ανταριάστηκε όσο περίμενε ο ρεζίλης ο άντρας.

Αφου βεβαιώθηκε ότι όλα πάγαιναν ρολόι,  έσυρε μια ψάθινη καρέκλα,  βγήκε στον μικρό αυλόγυρο θέρος γαρ, και το ΄ριξε στον ύπνο του λαγού.

Ξύπνησε από τους μαύρος καπνούς που έβγαιναν από τη μπούκα της πόρτας.

Το ρημάδι μέσα φουντωμένο για τα καλά, έβραζε σαν ξυλόσομπα στο Νευροκόπι.

Κατάφερε με τα χίλια ζόρια να φτάσει ως την πρώτη κάμαρη.

Στο βάθος η γριά καιγόταν μέσα στο φέρετρο της,  έχοντας μεταδώσει τη φλόγα σ΄ένα  παρακείμενο γιούκο και στις γύρω νάυλον κουρτίνες.

Ίσα ίσα που γλύτωσε και ο ίδιος, προσπαθώντας να την σβήσει με μια μπατανία που βρέθηκε πρόχειρη.

Την άλλη μέρα αναγκάστηκα με βάρος ψυχής, να του κάμω αναφορά και μετά από ένα μήνα αργία, τον αποτάξανε κακήν- κακώς από το Σώμα.

Τον συμπόνεσα όμως τον καημένο πολύ  και έτσι πήρα πρωτοβουλία να παρακαλέσω τον υπεύθυνο του  γραφείου κηδειών που ΄χε αναλάβει τη γριά,  να τον πάρει προσωρινά στη δούλεψη του.

Του το  ξεφούρνισα με τρόπο.

Δέχτηκε με τα χίλια ζόρια. Και τι να ΄καμε εδώ που τα λέμε; Δεν είχε βλέπεις δα και το περιθώριο να μείνει χωρίς δουλειά, και για να μην στα πολυλογώ, μετά από λίγα τέρμινα ο Μανώλης όχι μόνο έγινε άτρομος σαν λέοντας με τους αποθαμένους, μα ανέλαβε και το γραφείο κηδειών, γενόμενος γενικός δερβέναγας».

Ο Μανώλης, που τόσην ώρα στεκόταν παράμερα, πλησιάσε με τη συνοδεία του (τέσσερις αχαμνούς νεκροπομπούς), να σηκώσει τη μάνα.

Ο γέρος άφησε την πολυλογία κι ακολούθησε την πένθιμη πομπή ως το εκκλησάκι των Ταξιαρχών.

Στο πλάι του κι εγώ με τα χειρότερα προαισθήματα.

«Ο ατζαμής παραμένει ατζαμής ό,τι εργασία κι αν επιτελεί», έβαλα με τον νου μου

Επαληθεύτηκα πλήρως, πριν ακόμα αλέκτωρ λαλήσει τρις.

Έτσι, ο Μανώλης μέσα σε μισή μόνον ωρίτσα που κράτησε η τελετή,  είχε γκρεμίσει από απροσεξία δυό εικόνες, μία  του Σωτήρα και μία του Αγίου Φανουρίου μεγάλη η χάρη Των, πήγε να τοποθετήσει τ΄ ανάποδα το καπάκι της κάσας στην αποθαμένη και τέλος για να συμπληρωθεί το σκηνικό, οδηγώντας την μικρή πομπή προς τον τάφο έκαμε λάθος, κι αντί για την οδό Ε΄ τράβηξε κατά την οδό  Γ΄, οδό  εκ των πραγμάτων αδιέξοδη, αναγκάζοντας έτσι τους  νεκροπομπούς να πισοπατούν επί δίλεπτο, μέχρι να καταφέρουν να βρούν επιτέλους το σωστό μονοπάτι προς τον τάφο.

Μετά το πέρας της κηδείας την ώρα του καφέ, ήρθε ο Μανώλης σερνάμενος- κουνάμενος για το πακέτο.

Μεταξύ σοβαρού και αστείου του πέταξε ο πατέρας μου:

«Ρε Μανώλη, ανάλλαχτος παρέμεινες… Σκέτη καταστροφή πάντα…Τι να σε κάμω τώρα ειπέ μου;» 

Για να του απαντήσει ο αλιτήριος με όλη την αναίδεια που διακρίνει το επαγγέλμα:

«Σάμπως τι δύνασαι να μου κάμεις  τώρα πια κυρ΄Αποστόλε; Το πολύ πολύ να με ξαναπάρεις χωροφύλακα…»  και τραβήχτηκε από κοντά μας σβέλτος σαν αίλουρος με μεγάλες δρασκελιές, μετρώντας το μπαγιόκο με τα χοντρά του δάχτυλα.